Idzie nowe w leczeniu uzależnień

Jak leczyć alkoholizm?Wydaje się, że od kilku lat nie było znaczących zmian w dziedzinie terapii uzależnień. Dominowały nurty humanistyczne, konfrontacyjne, dalekie od biologicznego i medycznego spojrzenia na chorobę alkoholową jako schorzenie mózgu. Przypomnimy znaczące fakty:

  1. 10.06.1935 roku w Stanach Zjednoczonych Ameryki powstaje ruch samopomocowy AA, czyli Anonimowych Alkoholików założony przez człowieka ikonę, maklera, Billa W. Członkowie chcę uzyskać trzeźwość własną i pomagać w abstynencji innym.
  2. Na przełomie dekad 40 i 50 dwudziestego wieku powstaje model terapeutyczny Minnesota. Nazwa pochodzi od amerykańskiego szpitala, w którym powstał ten nurt, w Minnesocie na terenie USA. Twórcami idei byli psychiatra i psycholog, z założenia ten model ma łączyć doświadczenia profesjonalnych terapeutów i ruchu AA.
  3. W 1948 roku Duńczycy wprowadzają do terapii alkoholizmu Disulfiram (Esperal, Anticol i podobne preparaty). Ta metoda zwana awersyjną do dziś jest stosowana lecz posiada zażartych przeciwników.
  4. Rok 1993 Francuzi rejestrują Akamprozat jako lek pomagający utrzymać abstynencję, lek jest stosowany do dziś, choć nie zdobył dużej popularności.
  5. W 1996 roku w USA udaje się wykazać skuteczność Naltrexonu w terapii uzależnień i zostaje on zarejestrowany do leczenia alkoholizmu. W roku 2006 Amerykańska Agencja rejestruje Naltrexon w iniekcjach w identycznych wskazaniach. W Polsce pierwszy preparat Naltrexonu wszedł do sprzedaży w 2012 roku.
  6. I w 2013 roku znowu Duńczycy wracają ze swoją myślą, w lutym firma Lundbeck uzyskała aprobatę dla nowego leku, zawierającego Nalmefen, preparat Selincro można już nabyć na terenie Unii Europejskiej, również w Polsce. Uzyskał on rejestrację jako farmaceutyk, który umożliwia zmniejszenie spożycia alkoholu etylowego przez osoby uzależnione. Zasada działania leku jest zbliżona do mechanizmu Naltrexonu, firma Lundbeck zapewnia jednak, że nowy preparat ma lepsze właściwości farmakokinetyczne i jest lepiej tolerowany przez pacjentów.

Continue reading “Idzie nowe w leczeniu uzależnień” »

Gdzie leczyć chorobę alkoholową?

Gdzie leczyć alkoholizm?Zagadnienie niby proste a jednak w praktyce nastręcza sporo problemów. Wiadomo powszechnie, że podobnie jak większość zaburzeń psychicznych w leczeniu choroby alkoholowej, podstawowym problemem jest zmotywowanie chorego do terapii. Podobnie jak w przypadku zaburzeń psychotycznych depresyjnych, innych uzależnień, pacjent jest niekrytyczny, nie ma poczucia choroby, więc nie widzi potrzeby kuracji. Zaprzecza, minimalizuje szkody wynikłe z nałogu, jak mówią terapeuci ma „rozwinięty system iluzji i zaprzeczeń. Bliscy, rodzina, całe środowisko stara się wpłynąć na niego aby udał się po pomoc,  istnieje nawet sądowe postanowienie o przymusowi podania się leczeniu.

Jak znaleźć profesjonalne ośrodki leczenia alkoholizmu? Niestety gdy chory zgodzi się na terapię, też nie jest to proste. Po okresie przemian gospodarczych powstało w Polsce wiele różnych placówek przedstawiających podobne oferty. Postanowiłem scharakteryzować podstawowe ich typy oraz wymienić wady i zalety.

  • Publiczne Oddziały detoksykacyjne: Zalety:  istnieją w większości jak nie wszystkich Szpitalach Psychiatrycznych i przy niektórych ogólnych. Spełniają normy NFZ, zaletą ich jest to, że koszt leczenia pokrywa ubezpieczyciel. Z reguły dysponują profesjonalną kadrą, zapewniają pacjentom bezpieczeństwo, diagnostykę na dobrym poziomie, detoksykacja przebiega pod nadzorem kadry medycznej. Wady: większość wymaga skierowania z Poradni Leczenia Uzależnień, przyjmują tylko pacjentów trzeźwych, w oddziałach są bardzo złe warunki socjalne, w trakcie detoksykacji tylko niektóre zapewniają rzeczywisty dostęp do specjalisty psychoterapii uzależnień.
  • Publiczne i prywatne OTU (Oddział Terapii Uzależnień) W zasadzie wady i zalety pokrywają się z „detoksami, w prywatnych jest lepsze zaplecze, dostęp do specjalistów wszelkich dziedzin, niestety należy zapłacić za pobyt. Oddziały prywatne oferują leczenie powikłań, rehabilitację, zajęcia fakultatywne.
  •  Prywatne oddziały detoksykacyjne: W Polsce udało mi się znaleźć dwa działające legalnie, jeden pod Warszawa, drugi pod Bełchatowem. Zalety: krótki czas oczekiwania na przyjęcie, przyjmują pacjentów pod wpływem przez co pomagają przerywać ciągi alkoholowe, proponują opiekę i diagnozę na bardzo zindywidualizowanym poziomie, zapewniają konsultacje specjalistów psychoterapii, proponują bardzo dobre warunki socjalne, dysponują doświadczoną kadrą. Wady: niestety tylko dwa, relatywnie wysoki koszt leczenia, dostępny tylko dla niektórych pacjentów, z reguły jest to ok. 3 tys. złotych za tydzień pobytu.
  • Poradnie Leczenia Uzależnień: publiczne i prywatne, z reguły dobra dostępność, krótki czas oczekiwania na rozpoczęcie leczenia, oferują pomoc uzależnionym, rodzinom, współuzależnionym, DDA czyli dorosłym dzieciom alkoholików. Zatrudniają profesjonalny personel. W publicznych obserwuje bardziej konfrontacyjne podejście do pacjenta, często trudno o konsultację u psychiatry, praktycznie nie stosują leczenia farmakologicznego, diagnoza psychiatryczna i psychologiczna to rzadkość. Wiele osób nie kończy programów terapeutycznych. W prywatnych, mniejsze grupy, bardziej homogenne, o podobnym statusie społecznym i wykształceniu. Lepsza dostępność do specjalistów, więcej osób kończy terapię. Wadą prywatnych jest duży koszt leczenia, niestety duża ich część jest Poradnią tylko z nazwy.
  • Gabinety prywatne: niestety ta grupa wypada najgorzej. Przyzwyczailiśmy się myśleć, ze prywatnie to szybciej, lepiej, z większym szacunkiem. Otóż z moich doświadczeń wynika, ze większość prywatnych gabinetów terapeutycznych nie ma dobrej oferty dla uzależnionych. Dlaczego:
  1. Nie prowadzi grup terapeutycznych a wiadomo, że ta forma oddziaływań jest znacznie bardziej skuteczna w terapii zależności. Spotkania indywidualne powinny stanowić jedynie 20% godzin w programie.
  2. Nawet najlepsi specjaliści popełniają błędy, praca w zespole, stały nadzór nad pacjentem grupy interdyscyplinarnej eliminuje możliwość błędnej diagnozy i sposobu terapii.
  3. Praktycznie nie prowadzą diagnozy, nie mają żadnej wiedzy medycznej. Większość Gabinetów prywatnych prowadzona jest przez: pedagogów, socjologów, absolwentów prywatnych uczelni bez stażów klinicznych w programie studiów, humanistów bez znajomości psychopatologii. Tylko niewielka część z nich stale współpracuje z psychiatrami, jedynymi osobami kompetentnymi do stawiania rozpoznań i zlecania odpowiedniego sposobu leczenia.
  4. Nad tymi placówkami nie ma żadnego nadzoru merytorycznego, nie podlegają żadnej formie kontroli. Te zachęty w postaci anonimowości i całkowitej dyskrecji, to w rzeczywistości ukrywanie faktu, że nie prowadzi się dokumentacji medycznej, która mogłaby przynieść korzyść pacjentowi. Byłaby dowodem jego starań, ewentualnych przyszłych roszczeń. Oczywiście zakładam, ze są chlubne wyjątki od tych złych praktyk, jednak sam takich nie znalazłem. Nawet tzw. sławy psychoterapii publicznie uprawiają nepotyzm, reklamują swoje prywatne usługi za pośrednictwem placówek publicznych, w gabinetach łamią prawo.

Reasumując:

  • Publiczne placówki spełniają choćby minimalne standardy. Lecząc się w nich nie ponosimy kosztów finansowych, za to narażeni jesteśmy na przypadkowe towarzystwo innych pacjentów, będziemy traktowani hurtowo, często pominięte zostaną inne nasze zaburzenia, zarówno psychiczne jak i somatyczne. Musimy dostosować się do rytmu pracy kombinatów, albo zrezygnować z terapii.
  • Prywatne placówki proponują więcej i lepiej ale nie brak wśród nich oszustów. Możemy liczyć na indywidualne traktowanie, wysoki poziom usług, dokładną diagnozę, dodatkowe usługi rehabilitacyjne, diagnostyczne leczenie dietą, leczenie farmakologiczne i wiele innych. Wady to cena kuracji. Oraz to, ze często świadomie lub nie zostaniemy oszukani. Proponowanie „turnusów terapeutycznych” w podejrzanych pensjonatach, wynajętych pokojach, wiejskich malowniczych domkach, internatach sióstr zakonnych itd, itp, to żerowanie na nieświadomości i cudzym nieszczęściu.

Uwaga: Wybierając ośrodek publiczny możemy w ciemno liczyć na minimum profesjonalizmu, prywatny musimy koniecznie wcześniej sprawdzić aby nie dać się oszukać. Proponuję przed podjęciem leczenia zajrzeć do Rejestru Zakładów Leczniczych, jeżeli placówka posiada tam wpis, oznacza to, ze istnieje legalnie i spełnia wymagania, jest regularnie kontrolowana.

 

Choroba alkoholowa – edukacja

Alkoholizm - encyklopediaPomimo wieków, do dziś nie ma skutecznych klinicznie procedur z wyboru nakazujących leczenie uzależnienia od alkoholu. Natomiast stały rozwój medycyny wciąż weryfikuje stosowane metody. Dokładnie policzyliśmy jaka jest szansa na uzyskanie sukcesu jeżeli zastosujemy określone metody. Niestety okazuje się, że analizując konkretne dane pochodzące z badań klinicznych burzymy, przedstawiany nam dotychczas za jedyny słuszny obraz kreowany przez specjalistów psychoterapii uzależnień w polskim wydaniu. Dlatego chcąc przybliżyć czytelnikom wiarygodne źródła, stworzyliśmy serwis alkoholizm.co.

Obecnie w świecie medycznym powstaje pojęcie „dobrych praktyk” stosowanych w terapii choroby alkoholowej. I tak co wydaje się nieprawdopodobne runęły mity, związane z pojęciem alkoholizm, poniżej kilka z głównych.

  • Czy psychoterapia w klasycznym ujęciu jest skuteczna w leczeniu alkoholizmu? Odpowiedź: NIE. Niestety klasyczna psychoterapia podchodząc za szeroko do problemu, nie przynosi żadnych efektów w leczeniu ZZA. Zdecydowanie lepszą odpowiedź kliniczną dają proste techniki głównie behawioralno – poznawcze, skupione na rozwiązywaniu konkretnych problemów. Obecnie głównym nurtem psychoterapii stosowanym w wiodących ośrodkach jest psychoterapia motywująca.
  • Czy leczenie alkoholizmu w trybie stacjonarnym jest bardziej skuteczne niż metody ambulatoryjne? Odpowiedź: NIE. Mimo, że wydaje się nam, iż tzw. „zamknięty odwyk” – marzenie wielu rodzin, jest wydajniejszy, uczeni dowodzą w poprawnych merytorycznie próbach klinicznych, że to mit. Skuteczność leczenia stacjonarnego i ambulatoryjnego jest identyczna.
  • Czy psychoedukacja korzystnie skutkuje w terapii choroby alkoholowej?  Odpowiedź: NIE. Niestety działania edukacyjne nie przynoszą klinicznie istotnych rezultatów.
  • Czy wydatki związane z profilaktyką alkoholizmu są uzasadnione terapeutycznie? Odpowiedź: NIE. Niestety Fundacje, stowarzyszenia, organizacje pozarządowe marnują corocznie kilkaset milionów złotych, które służą tylko zaspokojeniu potrzeb ludzi w nim zatrudnionych, alkoholikom nie pomagają. Ludzie korzystający z publicznych środków, doskonale o tym wiedzą, jednak żerują na mitach i niewiedzy społeczeństwa.
  • Czy nasz system lecznictwa odwykowego ma większa skuteczność niż AA? Odpowiedź: NIE. Ruch samopomocowy Anonimowych Alkoholików w rzetelnych badaniach uzyskuje podobną odpowiedź kliniczną niż pożerający setki milionów nasz system leczenia osób uzależnionych. Tu także lobby terapeutyczne wykorzystuje brak wiedzy, brak zaangażowania prawdziwych ekspertów, dając zatrudnienie pseudo – terapeutom.

Jednak eksperci zalecają stosowanie tych praktyk pomimo braku istotnej skuteczności, głównie ze względu na to, że medycyna, która dysponuje już dość skutecznymi metodami farmakoterapii, nie daje jeszcze możliwości dotarcia do wszystkim pacjentów. Spectrum osób uzależnionych jest tak szerokie, że nie wytworzyliśmy jeszcze jednoznacznych metod z wyboru. Aby propagować współczesny stan wiedzy na temat alkoholizmu, rozwijamy nasz serwis i staramy się dotrzeć do jak największego grona użytkowników.